Thursday, October 31, 2024

PAMANA NG ALAALA (Isang Tula para sa Pag-aalala sa ating mga Minamahal)


Sa dilim ng gabi, alaala’y bumabalik,
Mga nawalang tinig, sa isip ay humihibik.
Sa bawat dampi ng hangin, tila’y may paalam,
Hapdi ng pagkawala, di mapawi sa damdam.

Mga yapak nila sa lupa’y may iniwang bakas,
Ngunit sa piling natin, sila’y wala nang landas.
Ang kanilang mga ngiti, sa guniguni’y buhay,
Sa bawat saglit ng lungkot, tayo’y sumasabay.

Sa pag-alala natin, may pag-ibig na naglalakbay,
Hatid ng panalangin sa kaluluwang naghihintay.
Bagamat wala na sila sa ating piling ngayon,
Tangan pa rin ang alaala ng pag-ibig at aral noon.

Kaya sa gabing tahimik, tayo’y manalangin,
Ihandog ang pagmamahal, pag-asang walang patid.
Sa di-mabilang na tala, sila’y nakatanaw,
Mga mahal nating pumanaw, hindi malilimutan kailanman.


Wednesday, October 30, 2024

Pag-asa sa Gitna ng Unos - Tula sa Bagyong Kristine


 Sa gitna ng unos, ako’y naririto,

Sa Mindoro, hangin ay humahagupit nang husto.

Mga puno’y yumuyuko, tila sumusuko,

Sa lakas ng bugso ng bagyong dumapo.


Ang ulan sa bubong, musika ng pangamba,

Ngunit sa puso ko'y may lakas na nadarama.

Sa bawat patak, bawat hangin na humihinga,

Pamilya’y kasama, sa gitna ng dilim at kaba.


Mga kandila’y sinindihan, ilaw sa gabi,

Habang inaasam na ang ulap ay mapawi.

Sana’y matapos na ang nangyayari sa paligid,

Sa likod ng bagyo, may araw na sisilip.


Matatapos din ito, tulad ng lahat ng unos,

At kami’y babangon, buo at walang kapos.

Sa bawat ulan at hangin na ngayon ay kalaban,

Pag-asa’y di mawawala, pag-ibig ang ating sandigan.

Sunday, October 27, 2024

CTE Team Building kasabay ng Bagyong Kristine

      


         Noong unang balita pa lamang ng paparating na Bagyong Kristine, hindi ko inasahan na magiging napakalakas nito. Bagama't sanay na tayong mga Pilipino sa mga bagyo, ang pagkakataong ito ay naging kakaiba para sa akin dahil sa mga pangyayaring kasabay nito. Matagal ko nang hinihintay ang welcome party ng College of Teacher Education (CTE). Excited akong makilala ang mga bagong kaibigan at maging bahagi ng masayang pagsasalo, ngunit hindi ko inasahan na mawawala ang pagkakataong iyon dahil sa sabay na pagsama ng aking pakiramdam at ang pagdating ng bagyo.

    Nagsimula akong makaramdam ng lagnat ilang araw bago ang event. Nagbabakasakali akong gagaling pa ako bago ang araw ng welcome party, ngunit sa mismong araw na iyon, lalo pang bumigat ang katawan ko, at sa labas naman ay naririnig ko na ang malakas na ihip ng hangin, ang tunog ng ulan sa bubong, at ang tila pag-alog ng mga puno. Bagama't gustong-gusto ko talagang dumalo, kinailangan kong tanggapin na ang tamang desisyon ay manatili sa bahay at magpahinga.

        Habang ako'y nakahiga, iniisip ko kung ano kaya ang mga nangyayari sa party—mga tawanan, mga bagong kwentuhan, at syempre, ang masayang pakikihalubilo ng mga estudyante. Ngunit sa kabila ng lahat ng ito, sinubukan kong ibaling ang atensyon ko sa mga positibong bagay. Wala akong magagawa kundi tanggapin ang sitwasyon, at sa halip na malungkot, pinili kong maging kontento sa pag-aalaga ng aking pamilya sa akin. Kahit hindi ako nakadalo, naging masaya pa rin ako dahil ligtas ako mula sa bagyo, at alam kong hindi ito ang huling pagkakataon para makasama ang mga bagong kaibigan.

        Habang naririnig ko ang malakas na ulan at hangin ng Bagyong Kristine, napagtanto ko na hindi sa lahat ng pagkakataon ay mapupunta ang mga plano natin ayon sa gusto natin. Minsan, may mga hadlang na tulad ng bagyo o sakit na nagiging balakid sa ating mga inaasam. Ngunit sa kabila nito, natutunan ko ring pahalagahan ang mga simpleng bagay—ang kaligtasan, ang kalusugan, at ang pagmamahal ng mga mahal sa buhay. Kahit hindi ako nakasama sa selebrasyon, may bahagi pa rin sa akin na masaya at kontento, dahil alam kong sa pagdaan ng bagyo, lilipas din ang lahat ng ito, at magkakaroon pa ng mga susunod na pagkakataon.

        Sa mga oras na iyon, bagama't nasa bahay ako at nagpapahinga, napagtanto ko na mahalaga ring pahalagahan ang sarili at bigyan ng oras ang kalusugan. Sa dulo ng araw, ang mahalaga ay ang pagiging ligtas sa gitna ng unos at ang pag-alala na kahit hindi lahat ng plano ay natutupad, mayroon pa ring mga susunod na pagkakataon para ituloy ang mga pangarap at makipaghalubilo sa mga bagong kakilala.

Thursday, October 24, 2024

KASAYSAYAN NG BARANGAY MACATOC, VICTORIA, ORIENTAL MINDORO

 



Ang Barangay Macatoc ay isa lamang sityo ng baryo na ngayon ay Barangay Pinagsabangan, Naujan, Oriental Mindoro. Ang sityo Macatoc ay magubat na lugar na wallang makaparis sa kapal ng yantok o uway kung kaya’t ang mga katutubong Mmangyan sa pangunguna ng pinakamatanda sa tribo ay binigyan ng palatandaan o ang pangalan ang lugar na “Mayantok”. Sa patuloy na pagdami ng tribo na nagsisidatingan sa lugar ay ay malimit na namamali ng tawag, sa halip na “Mayantok” ang nabibigkas hanggang sa tuluyang namalagi ang tawag sa “Macatoc” na wala paring kahulugan sa anumang wika, maging sa wika ng mga Mangyan.

     Taong 1924 nang unag dumating ang mga migrant na nagmula sa lalawigan ng Pangasinan. Sa kanilang pagdating ditto sa Mindoro ay tumigil sila sa Calapan para ayusin ang kanilang paglipat sa kanilang permanenteng tahanan. Abril 26,1924 unang dinala sa Barangay Macatoc ang ibinigay sa kanila ang “HOMESTAD” upang simulant ang pagbubukas.

     Sa patuloy na pagunlad ng Barangay Macatoc ay kaalinsabay narin ng pagdami ng populasyon, kaya’t ang labingdalawang sambahayan noon ay umabot ng 805 na may kabuoang populasyon na 2921. Dahil sa paglaki ng populasyon ay nagtayo narin ng paaralan na may labinglimang guro at isang dyanitor.

     Ngayon ang Barangay Macatoc ay may dalawang paaralan, ang Macatoc Elementary School at Macatoc National HighSchool na ngayon ay may Senior HighSchool Building na.

     Mayroon din na labingdalawang simbahan na naitayo sa Barangay ng Macatoc.

     Sa ngayon ay Barangay Macatoc ay halos makumpleto na ang konkretong daan at may naitayong konkretong gusali tulad ng Barangay Hall, Daycare Center, Health Center, Public Market, Multipurpose Center, Barangay Police Station, Basketball Court, at mga waiting shed

Wednesday, October 23, 2024

SIYA SA AKING GUNI-GUNI

 


Sa araw ng taglamig nang siya’y tuluyang lumisan,
Nangakong mananatili, hanggang kami’y magkuluban.
Ngunit sa halip na yakap ang kanyang iniwan,
Ginaw ang dumating sa gabing ako’y mag-isa’t naguguluhan.

Siya, at ang katotohanan ng isang masakit na pag-iwan,
Iniwan niya ako bago pa kami magtagpuan.
Sansinukob, bakit nga ba ako’y iyong sinubukan,
Di alam kung anong nawala sa akin, o anong puwedeng laman.

Larawan niya sa dingding, aking tinitingnan,
Mga matang nag-aanyaya sa guni-guning kaharian.
Baka sakaling kakantahan niya ako ng awit ng nakaraan,
O magkasama sa dalampasigan, magdamag na walang hanggan.

Sana nga’y nakilala kita, kahit sa munting pagkakataon,
Sana’y sa likod ko’y haplos mo’y hindi na maglaho,
Isang larawan ng ngiti mo sana’y naging alaalang totoo,
Dadalhin sa buhay ko habang ako’y naririto.

Hangad ko sa panaginip, ako’y iyong salubungin,
Hindi ko man alam kung anong nagawa, o kung saan nagkamali,
Ngunit pag-ibig ko’y wagas, sa iyo lamang itinangi,
At sa aking guni-guni, magpakailanman ay ikaw ang mananatili.

Sunday, October 20, 2024

Dugong Binhi: Kasaysayan ng Pagbangon ng Pilipino (Isang Dagli)


             Sa mayabong na lupa ng Pilipinas, itinanim ang unang binhi ng kasarinlan—punong may sariling kulay at kasaysayan, pinanday ng lupa at kalikasan. Ngunit dumating ang mga Espanyol at isinabog ang ikalawang binhi, binhing banyaga na tumubo sa tabing ng pamahalaan at simbahan, nilamon ang liwanag ng katutubong pamumuhay at kalayaan.

Mabilis na tumubo ang ikalawang binhi, pinilit nitong sakupin ang lupa ng una. Ngunit ang lupa ay may lihim—sadyang mas malalim ang ugat ng unang binhi, at ito’y nanatiling buhay sa ilalim ng lupa, tahimik ngunit matatag. Sa bawat taon ng pananakop, habang ang mga Espanyol ay abala sa pagpapalago ng ikalawang binhi, ang unang binhi ay patuloy na lumalalim ang ugat sa mga puso ng mga Pilipino.

Dumating ang isang panahon ng mahahabang bagyo at pagsubok. Ang ikalawang binhi ay nagsimulang mahulog, ang mga dahon at sanga nito’y nagbitak sa ilalim ng ulan ng pagtutol at pagkakaisa ng mga Pilipino. Ang mga ugat ng unang binhi, matagal nang nakabaon, ay biglang umusbong sa liwanag—ang kanilang mga sanga’y tumubo, at ang bunga nito’y isang bagong pag-asa.

Sa pagtatapos ng unos, sa gitna ng nawasak na puno ng kolonyalismo, ang unang binhi ay tumayo na may buong tapang. Itinulak nito ang sarili paitaas, bumuo ng punong may bunga ng kasarinlan, at sa kanyang lilim, nagpatuloy ang kwento ng pagbangon ng mga Pilipino, na sa kabila ng mga pagsubok ay hindi kailanman naglaho ang kanilang tunay na ugat.

 

Thursday, October 17, 2024

BUWAYA

 


Sa ilalim ng matinding araw, naglalakad ang mga tao sa pag-asang makita ang liwanag ng pagbabago. Ngunit sa bawat hakbang nila, nararamdaman ang bigat ng mga buwayang nag-aabang—nakatago sa lilim ng kapangyarihan, may matatalim na ngipin, handang lamunin ang sinumang magtangkang lumaban.

         Ito ang larawan ng politika sa Pilipinas: mga pangako na tila ulap na mabilis nawawala, mga proyekto’t plano na sa halip na para sa bayan ay para sa bulsa ng iilan. Ang buwaya ay hindi laging nasa ilog; minsan ay nasa malalaking opisina, nakasuot ng mamahaling kasuotan at may ngiti na tila kaibigan. Subalit, sa ilalim ng maskara, andoon ang gutom sa kapangyarihan at kayamanan.

         Sa kabila nito, hindi pa rin sumusuko ang mga tao. Sa bawat halalan, umaasa silang magbago ang kalakaran, umaasa na sana ay mawala na ang mga buwayang nanlilinlang. Ngunit ang tanong—hanggang kailan tayo magpapalunod sa kasakiman? Kailan pa tayo magigising at sisigaw ng, "Sobra na, tama na!"?

         Marahil sa araw na iyon, sa wakas ay maglalaho ang mga buwaya.

 

Tuesday, October 15, 2024

West Philippine Sea: Karagatan ng Karapatan, Laban ng Kalayaan

 


Ang usapin ng West Philippine Sea ay higit pa sa teritoryal na alitan, ito ay isang laban para sa ating karapatan, kapangyarihan, at pambansang dangal. Sa kabila ng positibong desisyon ng Permanent Court of Arbitration (PCA) noong 2016 na kumikilala sa karapatan ng Pilipinas sa loob ng Exclusive Economic Zone (EEZ), patuloy pa rin ang panghihimasok at militarisasyon ng China sa mga sakop nating karagatan. Ang pagtatayo ng mga artipisyal na isla, pag-deploy ng mga barkong pandigma, at pagpigil sa ating mga mangingisda ay malinaw na paglabag sa pandaigdigang batas at pagnanakaw sa yaman ng ating bayan. Malaking banta rin ito sa kalikasan, kung saan ang mga coral reefs na tahanan ng iba't ibang uri ng lamang-dagat ay unti-unting nasisira dahil sa walang habas na pagtatayo ng mga estruktura. Hindi ito usaping malayo sa ati, ito ay may direktang epekto sa kabuhayan ng libu-libong Pilipinong umaasa sa yamang-dagat ng ating bansa.

Sa gitna ng hamong ito, mahalaga ang pagkakaisa at pakikiisa ng bawat Pilipino. Hindi dapat tayo manatiling tahimik at walang pakialam sa gitna ng malinaw na pang-aabuso at pananakop sa ating teritoryo. Ipaglaban natin ang ating karapatan at huwag tayong magpaalipin sa mga nagtatangkang agawin ang ating teritoryo. Sa simpleng pakikilahok sa mga diskusyon, pagpapalaganap ng tamang impormasyon, at pagsuporta sa mga proyektong nagtataguyod ng ating karapatan, malaki na ang maiaambag ng bawat isa sa laban na ito. Ipaglaban natin ang ating karagatan para sa pagkain, enerhiya, at kabuhayan ng mga susunod na henerasyon. Panahon na upang ipakita sa mundo na ang ating kalayaan ay hindi basta-bastang isinusuko, ito ay isang laban na hindi natin aatrasan. Ang tapang at pagkakaisa ng bawat Pilipino ang tunay na kalasag laban sa pang-aabuso.

Hinihikayat ang bawat mamamayang Pilipino na makiisa sa laban para sa West Philippine Sea. Hindi ito laban ng iilan. Ito ay laban ng bawat isa sa atin. Nasa ating mga kamay ang kinabukasan ng ating bayan, at sa ating pagkilos, maipapakita natin na hindi natin pababayaan ang ating karapatan. Maging mapagmatyag, magpahayag ng suporta, at makibahagi sa mga paraan kung saan maipapakita natin ang ating pagkakaisa at pagmamahal natin para sa bayan. Sa ating sama-samang pagbangon at paglaban, magagawa nating ipagtanggol ang ating karagatan at ang kinabukasan ng sambayanang Pilipino.

Sunday, October 13, 2024

Pag-atake sa Himpapawid ng Israel, Ikinagimbal ng Maraming Sibilyan sa Lebanon

 


Isang malawakang airstrike ng Israel ang nagdulot ng malawakang pagkasira at matinding takot sa Lebanon noong Setyembre 24, 2024. Ang mga sibilyan ay labis na naapektuhan ng mga pag-atake, na nagbigay-daan sa mga seryosong pinsala at pagkawasak ng mga tahanan.

            Ayon sa pamahalaan ng Lebanon, ang target ng pag-atake ay ang mga pinaghihinalaang hideout ng mga armadong grupo na hangganan ng Syria. Subalit, kalakip niyo ang maraming sibilyan ang nadamay at nawalan ng tirahan, na lalong nagpalala ng tension sa rehiyon.

            Sa kasalukuyan, tinatayang nasa 30 katao ang nasawi, kabilang ang 12 bata, habang daan-daan ang mga sugatan at isinugod sa ospital. Ang nangyaring airstrikeay nagdulot ng pag-aalala sa pandaigdigang organisasyon at nagpapahayag ng kanilang pagkabahala tungkol sa kaligtasan ng mga sibilyan sa gitna ng lumalalang sigalot.

            Ayon sa mga eksperto, ang airstrike ay bahagi ng nagpapatuloy na tension sa rehiyon at ang mga ganitong aksyon ay maaaring magpaabigat ng krisis at tension. Patuloy na nakabantay ang pamahalaan ng Lebanon ngunit mananatili ang takot ng mga mamamayan para sa posibleng karagdagang atake ng Israel.

Thursday, October 10, 2024

Matinding Banggaan nina Tindeng at Bettina sa "Batang Quiapo", Trending sa Social Media!


                           Mainit na pinag-usapan ngayon ang isang eksena sa hit teleseryeng “Batang Quiapo” kung saan nagkaharap ang dalawang iconic character – si Tindeng at Bettina noong ika-23 ng Setyembre taong kasalukuyan

                Sa episode nang nasabing araw, nagpakitang gilas ang dalawang aktres sa kanilang confrontation scene si Tindeng na ginagampanan ni Ms. Charo Santos ay hindi nagpatinag kay Bettina, isang bihasang aktres na si Tesse Tomas na hinangaan ng mga manonood.

                Hindi naman nagpahuli ang mga netizen at agad na sumikat ang kanilang showdown sa iba’t ibang social media platform. “Grabe ang galit ko kay Bettina, pero ang galling nila pareho”, komento pa ng ng isang fan. “Tindeng is the new Queen of Teleserye! Hindi ko kinaya ang mga nasa linya niya, ang TINDIng!”, sabi ng isa pa.

                Ang mga kritiko naman ay bumilib sa ipinamalas na kahusayan sa pag-arte ng dalawang aktres, parang tila ba’y tunay na magkatunggali sa totoong buhay. Kahit na sa kabila nito, sa likod ng camera ay magkaibigan at suportado ang dalawa sa isa’t-isa, kaya mas lalong nagpapatingkad sa kanilang eksena on-screen.

Wednesday, October 9, 2024

UNA'T HULING TAGPO

 


Malamig na hangin ang sumalubong sa akin sa unang araw ng Disyembre

Inihahanda ko ang aking sarili papunta sa pagpasok

Ngunit tulala mong mukha ang sumalubong sa akin

Nagmumuni-muni, habang nakatingin sa labas ng jeepney

 

Magkahalong takot at kaba ang naramdaman ko sa oras na iyon

Lalo na ng umupo ako sa tabi ng bata na katabi mo

Ang mga ingay ng tao at busina na di mapigilan ang aking iniisip

Sana’y wala na lang ang batang ito sa aming paglalakbay

 

Nagpatuloy ang takot at kaba habang tayo ay nasa byahe

Napapakinggan ko ang lagabog ng aking puso

Patuloy akong nakatitig sa iyong mala-anghel na mukha

Ang amoy ng buhok mo na lumilipad sa lakas ng hangin

 

Ang jeepney ay huminto sa  harap ng isang paaralan

Ang batang nasa gitna ay tumayo at naglakad palabas

‘Di ko mapigilan kiligin nang makita ko ang distansya nating dalawa

At lalo pa nang lumapit ka pa ng ilang pulgada sa akin

 

Lumipas ang mga minuto habang tayo ay magkatabi

Wala akong pakialam sa mga buhok mo na pumupunta sa aking mukha

Sinusulit ang oras na tayo ay magkatabi at magkasama

Hinihiling sa Diyos na sana ay tumigil ang oras

 

Ang jeepney ay huminto sa tapat ng aking paaralan

Masakit sa loob ko na tumayo at bumama

Hindi n akita nilingon para masilayan muli ang iyong mukha

Isang panandaliang pag-ibig, pagtatagpo, at saya ng puso

Tuesday, October 8, 2024

Robot: I Want to Live Without Control!

      



         If I were to compare my life to something, it would be a robot. A machine programmed to follow commands, never straying from the path laid out for it. That’s how I feel—controlled, my independence stripped away, my desires buried under the weight of expectations. I grew up with everything decided for me. What I wore, what I ate, where I went—it was all in their hands. I rarely go out. I’ve grown used to staying home because the moment I step outside, I’m called back, as if the world beyond my doorstep is too dangerous for me to explore. I feel trapped, like a robot restricted by code, kept from the things that would make me feel alive.

        But even though it hurts, even though this control stifles me, I can’t forget the love behind it. My parents love me; I know they do. They think that by controlling me, by holding me back, they’re protecting me. But in their attempt to protect, they’ve forgotten to ask: Am I happy? Do they know what I truly feel inside, or are they blind to the quiet longing I carry every day?

        All I want is to enjoy my youth. I want the freedom to make my own choices, to experience life beyond the walls that have been built around me. I wish they would trust me—trust that I won’t ruin my future if they loosen the reins just a little. Everyone wants to be free. Sometimes, I wonder why others can go out with friends, why they can laugh and roam without the constant pull of control. Is it because their parents trust them more? I wish mine could do the same.

        I know that one day, when the time is right, I’ll find that freedom I’ve been dreaming of. Maybe not today, maybe not tomorrow, but one day. I’m still young, and I have so much ahead of me. I’m not the only one who feels like this—there are others like me, others who live like robots, waiting for the moment they can break free.

        We all have our own clocks, our own timelines. I believe that when the right time comes, we’ll finally be able to say goodbye to this robotic existence, to the life that’s been controlled by others. We’ll reclaim ourselves, free to live on our terms.

        For now, we wait. But that day will come. 


PS: I wrote this when I was 17 years old, Right now, I am 20 years old and I could say that I am not a robot anymore. I hope this story of mine inspire more people. 

Thursday, October 3, 2024

HiWaGa: MGA KWENTONG KABABALAGHAN SA BAYAN NG SOCORRO


Abstrak

      Ang pag-aaral na ito ay nakatuon sa pagtuklas ng mga kwentong kababalaghan sa bawat barangay ng bayan ng Socorro, na isinagawa sa pamamagitan ng kwalitatibong pamamaraan ng pananaliksik. Layunin nitong suriin ang tatlong pangunahing aspekto: mga mahiwagang nilalang, pakikipag-ugnayan sa mga espiritu, at mga tema ng pagkakasala. Sa pamamagitan ng mga interbyu sa mga lokal na residente, tatalakayin ang mga kwento at paniniwala na bumubuo sa kanilang kultura. Ang mga resulta ay tutukoy sa mga tiyak na karanasan ukol sa mga supernatural na nilalang, na nagbibigay-diin sa pananaw ng mga tao sa moralidad at kabutihan.

      Kasama ng mga ito, tatalakayin din ang kahalagahan ng proyektong "Himig ng Wika at Gabi," na naglalayong ilabas ang librong "Hiwaga." Ang akdang ito ay magiging kasangkapan para sa mga guro at mag-aaral upang mapalalim ang kanilang kaalaman sa lokal na kultura at tradisyon, habang pinapalakas ang ugnayan ng komunidad sa pamamagitan ng pagpapanatili ng kanilang oral history. Sa kabuuan, layunin ng pag-aaral na ito na hikayatin ang pagkilala at pagpapahalaga sa mga kwentong kababalaghan bilang mahalagang bahagi ng pagkakakilanlan ng bayan ng Socorro.

Susing Salita: Hiwaga, Pagkakasala, Pakikipag ugnayan sa Espiritu.


Paglalahad ng Suliranin:

1. Ano-anong mga kwentong kababalaghan sa bawat barangay sa bayan ng Socorro batay sa:

1.1. Mahiwagang nilalang sa lugar;

1.2. Pakikipag-ugnayan sa mga espirito; at

1.3. Pagkakasala

2. Batay sa naging resulta ng pag-aaral, ano ang mahalagang maitutulong ng "Himig ng Wika at Gabi bilang awtput sa mga pag-aaral ng mga guro, mag-aaral at mamamayan sa bayan ng Socorro.

PANANALIKSIK HINGGIL SA NARARANASANG SULIRANIN SA KOMUNIDAD NG BARANGAY MACATOC, VICTORIA, ORIENTAL MINDORO

Ano ang pinakamabigat na suliranin sa inyong barangay ngayon?

Sa aking palagay, may limang problema ang kinahaharap ang barangay ngayon. Ang kakulangan sa mga streetlights, mga basura na nakakalat sa daan, sira-sirand daan, kakulangan sa mga irgasyon sa palayan, at mga mabaho at baradong kanal. Ang limang suliranin na ito ang nagpapahirap sa mga residente ng barangay dahil sa mga kakulangan ng disiplina ng mga tao at pagsasawalang bahala ng mga nasa katungkulan.

Ang kakulangan sa streetlights. Marami pa sa mga parte ng Barangay Macatoc ang wala pang ilaw o streetlights. Isa sa mga dahilan kung bakit hindi pa naitatayo o nagtatayo ay dahil hindi naman masyado na dinadaanan ng mga tao o sasakyan. Isa pa sa mga dahilan ay dahil sa kakulangan sa budget. 

Mga basura sa mga daan. Isa ang Barangay Macatoc sa mga mga malalaking barangay sa bayan ng Victoria at dahil ditto ay isa rin ang Barangay Macatoc sa may malaking populasyon. Dahil dito ay maraming mga nagkalat nab asura sa mga daan.

Sira-sirang mga daan. Lubak-lubak na daan ang isa sa mga tao dahil hindi pa inaayos. Nagkakaroon din ng aksidente. Isa rin ito sa mgaprinoproblema ng mga magsasaka dahil nadedelay ang kanilang pagdeliver sa mga produkto nila.

Kakulangan ng mga irigasyon sa palayan. Ang pangunahing kabuhayan ng mga tao sa Barangay Macatoc ay pagsasaka o pagtatanim. Dahil sa mga emprastraktura na kulang. Hindi namemeet ng mga magsasaka ang target na maani sa isang taon.    

Mabahong mga kanal. Mabahong kanal ang isa mga rinereklamo ng mga tao dahil sa hindi ito malinis at maraming basurang nakatambak.

Batay sa serbey na aking isinagawa na sinagutan ng mga may katungkulan sa barangay ay halos ang kakulangan sa mga streetlights sa mga daan na nagdudulot ng aksidete sa kalsada. Apat sa limang nagsagot ang pumili sa kakulangan ng streetlight. Sumunod ang sira sirang daan. Kakulangan naman sa irigasyon sa palayan ang ikatlo. Ikaapat naman ay ang mga basura nanakakalat sa daan. At ang problema o suliranin na panghuli ay mga mabaho at baradong kanal.

Mga Suliranin

Mga Respondents

1

2

3

4

5

Mga sagot

Kakulangan sa mga streelights

1

1

1

2

1

Mga basura na nakakalat sa basurahan

4

4

3

4

4

Sira sirang daan

2

2

2

3

3

Kakulangan sa mga irigasyon sa palayan

3

3

4

1

2

Mga mabaho at baradong kanal

5

5

5

5

5

 

 

Bilang isang mamamayan, ano ang naiisip mo na solusyon kung paano malulutas ang suliranin na ito?

     Ang mga kalahok ay iisa lamang ang nagging opinion na magtayo ng mga streetlights. Ang magiging problema lang sa pagpapatayo ay ay magiging budget at kung saan kukunin ang pera ng pagpapatayo. Kung hindi naman masusulosyunan ang problema ay magtayo ng waiting shed at magtalaga ng tao para magbantay doon. Isang solusyon din naman ang ibinigay ng isang mamamayan na magtayo ng solar streetlights para makatipid sa pera na gagamitin.

     Sa aking opinyon ay magiging pareho kami ng mga sagot ng aking nakapanayam na magtayo ng streetlight dahil delikado ito lalo na pag gabi. Naiiwasan ang aksidente ng mga sasakyan o motor na dumadaan dahil nakikita nila ang kanilang dinadaanan.

 

Bilang isang miyembro ng komunidad, ano ang kahalagahan ng pagkakaroon ng solusyon sa problema ng isang komunidad partikular na ang suliraning nagging paksa ng iyong pananaliksik?

     Mahalaga hindi lamang sa barangay kundi sa mamamayan ng aming Barangay Macatoc.  Kailangan ng ilaw sa kalye dahil maraming nadaan na sasakyan na kinakailangan ng gabay sa kanilang dinadaanan sapagkat limitado lamang ang sakop ng mga ilaw sa harapan ng sasakyan o motor. Nararamdaman din ng tao ang proteksiyon. Kapag maliwanag ang isang pamayanan ay nalilimitahan ang krimen at pinagbabawal na gamut o drugs.

UNTRUTH


 A mouth that speaks

Produces sounds and words

Coming from heart and mind

In order to talk with sense

 

Sometimes opposite inside

In heart and mind

But what was came out

Is for the good sake

 

Though it hurts deeply

But it is necessary

To change things for better

Not for own desire

 

Mind is the dictator

Heart is the keeper

Mouth is the liar

And you are the pretender

 

Listen to your heartbeats

Always think twice

Before you speak

Cause sometimes speak lies

Wednesday, October 2, 2024

FOR I KNOW


For I know, that were born in this world

To walk on intersecting lanes

Charmed by your words, smile, and sweet expression

You always enlighten my morning grace

 

For I know, that despite that short temper

Lovely melodies, ear blasting arguments

That despite your painful slaps, naughty pinches

That afternoon sunsets won’t be the same without you

 

For I know, that on the cheek, and beneath that top

Is a face that wins, colors that glow

That tells of evening in goodness we spent

A heart that shower love so innocent

 

For I know, that diaries, coins and cards

That songs, morning dews, and setting skies

Will never be special without you

Of memory we built when we are four

 

For I know, my dear love

That before I fell in love with your word

With singing birds and with poems

I fell in love with you first

Tuesday, October 1, 2024

BROKEN MASTERPIECE


 She is a puzzled waiting to be solve

A never-ending maze

A complex combination of doubts and insecurities

Always leaving trail of mystery

 

She’s a hum waiting to be heard

A shivering voice in the middle of the night

The first drop on still water

Crating a ripple of clues

 

She’s a disaster waiting to be fixed

A knot to be untangled

The smear of dirt on a clean space

Producing a wonderful mess

 

She’s the lady waiting to be loved

A hopeless romantic soul

Seeking for love that once lost

A girl with a cracked canvas