Friday, November 29, 2024

Susi sa Matagumpay na Pakikipagsosyo sa Negosyo

 


Ang pakikipagsosyo sa negosyo ay isang alyansa ng dalawa o higit pang tao na nagtutulungan sa isang negosyo, kung saan pantay na ibinabahagi ang kita at pagkalugi. Ang ganitong ugnayan ay nagbibigay-daan upang magamit ang pinagsamang mga mapagkukunan at pagsisikap ng bawat isa para makamit ang tagumpay. Anuman ang uri ng negosyo, mahalagang magkaroon ng tamang kasunduan upang matiyak ang benepisyo ng parehong panig at pangmatagalang katatagan. Upang makapagtatag ng matagumpay na pakikipagsosyo, mahalagang isaalang-alang ang tiwala, respeto, interes sa negosyo, at magkakaparehong mga layunin at halaga.

Ang tiwala at respeto ang pundasyon ng anumang matibay na pakikipagsosyo. Dapat may kumpiyansa ka sa mga desisyong ginagawa ng iyong kapartner at suportahan ang kanilang mga pananaw kung ito ay nakakabuti sa negosyo. Gayundin, kailangang igalang ang kakayahan at personalidad ng isa’t isa upang mapanatili ang pagkakaisa. Bukod dito, mahalaga rin na parehong may interes ang mga kapartner sa negosyong itinatayo. Kapag may interes at kaalaman ang mga kapartner, mas nagiging handa sila sa pagharap sa mga hamon at paggawa ng tamang desisyon. Hindi lamang ito tungkol sa pagkuha ng panganib kundi tungkol din sa pagbibigay ng solusyon kapag nagkaroon ng problema.

Isa pang mahalagang aspeto ang pagkakaroon ng magkakaparehong layunin at halaga. Ang isang pakikipagsosyo ay mas nagiging epektibo kapag parehong panig ay may pagkakatulad sa mga layunin at prinsipyo. Halimbawa, maaaring magkasundo sa pag-abot ng target na benta o sa pagpapalago ng kita. Ang hindi pagkakapareho sa mga layunin o halaga ay maaaring magdulot ng hindi pagkakaunawaan at posibleng magresulta sa pagkasira ng kasunduan.

Bagamat hindi madali ang pagtatag at pagpapanatili ng isang pakikipagsosyo, mahalagang maging bukas sa komunikasyon at pag-unawa. Sa pamamagitan ng pagbabahagi ng ideya at pakikinig sa isa’t isa, nagkakaroon ng pagkakaisa at mas mataas na pagkakataon para sa tagumpay ng negosyo.

Thursday, November 28, 2024

Landas Tungo sa Pagbabago

 



Patuloy na paunlarin ang aking kaalaman,
Pinili ang landas na ito nang may layunin at malasakit.
Mag-aral, magbasa, at magsalita ang aking tungkulin,
Pagpapalakas sa kapwa ang hangad kong makamtan.

Maging matagumpay na makataong indibidwal,
Ibabahagi ang kaalaman upang makapagbigay ng inspirasyon.
Handang harapin at lutasin ang mga hamon ng mundo,
Ako ang liwanag na magpapasimula ng pagbabago.

Mailabas ang pinakamahusay na bersyon ng aking sarili,
Pinangungunahan ng hangaring maabot ang rurok ng tagumpay.
Hindi titigil hangga’t hindi nararating ang pangarap,
Ipinagmamalaking magsalita nang may katotohanan.

Monday, November 25, 2024

Movie Review "Vince and Kath and James"

 


Ang Vince and Kath and James ay isang pelikulang Filipino teen romance na idinierekta ni Theodore Boborol, tampok sina Julia Barretto bilang Kath, Joshua Garcia bilang Vince, at Ronnie Alonte bilang James. Ang pelikula ay hango sa online series na Vince and Kath na isinulat ni Jenny Ruth Almocera. Kwento ito ng isang dalagitang nahuhulog sa pag-ibig, na isinalaysay sa pamamagitan ng mga text message nina Vince at Kath, ang mga bida sa kwento. Naging opisyal na kalahok ito sa Metro Manila Film Festival (MMFF) noong 2016.

Sino nga ba ang pipiliin ni Kath sa huli? Si Vince, ang matalik niyang kaibigan, o si James, ang crush niya? Ang pelikulang ito ay nagpapaalala na ang pag-ibig ay nagbabago sa paglipas ng panahon. Bagamat madalas cheesy at predictable ang mga romantic films, nagiging nakakagulat ang epekto nito kapag na-execute nang maayos. Masasabi kong higit na mas maganda ang pelikulang ito kumpara sa mga karaniwang romance films.

Si Vince ay isang hopeless romantic na college student na palihim na umiibig sa kanyang kaibigan, si Kath. Dahil hindi niya kayang ipagtapat ang nararamdaman, gumawa siya ng blog kung saan niya inilalabas ang kanyang damdamin sa pamamagitan ng magaganda at makabuluhang salita. Samantala, si Kath, ang campus beauty queen, ay napansin ng pinsan ni Vince na si James, isang sikat na varsity player. Tinulungan ni Vince si James na ligawan si Kath sa pamamagitan ng pagpapadala ng mga text sa pangalan ni James, gamit ang alyas na “Var” (maikli para sa Varsity). Ngunit naging kumplikado ang lahat nang hindi na maitago ni Vince ang tunay niyang nararamdaman at ipinagtapat ito sa huli.

Bagamat parang tipikal ang kwento sa umpisa, ang nagpapatingkad sa pelikulang ito ay ang mahusay na pagkakagawa nito. Sa tamang mga artista at crew, naging kahanga-hanga ang Vince and Kath and James. Ang tamang anggulo ng kamera at talento ng produksyon ay nakapaghatid ng isang kwentong punong-puno ng emosyon.

Natural at makatotohanan ang mga linya sa pelikula—hindi ito cheesy o corny tulad ng karamihan sa mga romance films. Parang totoong mga kabataan ang mga tauhan, kaya mas madaling makaugnay ang manonood. Bukod dito, napapanahon ang paggamit ng social media at maayos ang paglipat ng bawat eksena. Ang mga screenwriter ay karapat-dapat papurihan dahil sa mahusay nilang pagkakagawa ng kwento.

Syempre, hindi magiging matagumpay ang pelikula kung wala ang mahusay na pagganap ng mga bida. Si Julia Barretto bilang Kath ay perpektong napili—kitang-kita ang dedikasyon niya sa kanyang trabaho. Si Ronnie Alonte naman, bagamat may kakulangan sa emosyonal na mga eksena, ay nairaos pa rin ang sweet na chemistry nila ni Julia.

Ngunit ang tunay na namukod-tangi ay si Joshua Garcia, na ginampanan si Vince nang buong puso. Nakuha niya ang atensyon ng lahat sa bawat eksena at nagawang ipadama sa mga manonood na dapat mahalin at kampihan si Vince para kay Kath. Ang eksena kung saan muling nakita ni Vince ang kanyang ina matapos ang mahabang panahon ay sobrang nakakaiyak at nagpamalas ng galing ni Joshua. Para siyang batang bersyon ni John Lloyd Cruz, at tiyak na malayo ang mararating niya sa industriya.

Bukod sa mga artista, isang malaking bahagi ng tagumpay ng pelikula ay ang soundtrack nito, na nagdagdag ng kilig at tamis sa bawat eksena. Ang O, Pag-ibig ni Ylona Garcia at Simpleng Tulad Mo ni Daniel Padilla ay nag-angat ng emosyon ng manonood, kaya’t lalong naging engaging ang pelikula.

Thursday, November 21, 2024

Isang TALUMPATI tungkol sa "Pagpapasya nang May Gabay ng Pananampalataya"

 


        Tayo, ang kabataan, ay may responsibilidad hindi lamang para sa ating sarili kundi pati na rin sa mga tao at mundong ating ginagalawan. Ang ating mga desisyon ang humuhubog sa ating kinabukasan, at maging ito man ay malaki o maliit, may malalim na epekto ito sa ating buhay. Ngunit bago ako magsimula nang pormal, nais ko kayong tanungin: Ano ang batayan ninyo sa pagpapasya bilang isang mananampalataya ng Diyos? Umaasa ba kayo sa inyong kutob, o humihingi kayo ng gabay mula sa iba? Ako si Jan Lib Casabar, at ngayong araw, pag-uusapan natin ang kahalagahan ng tamang pagpapasya sa buhay ng mga mananampalataya, at kung paano tayo matutulungan ng matibay na batayan sa paggawa ng tamang desisyon.

       Bilang mga mananampalataya, napakahalaga ng pagkakaroon ng matibay na pundasyon sa paggawa ng desisyon, lalo na kung ito’y may malaking epekto sa ating buhay at sa iba. Ang ating pananampalataya ang nagsisilbing gabay upang tayo’y magkaroon ng linaw at direksyon sa gitna ng kawalang-katiyakan. May ilang paraan upang maging matibay ang ating pagpapasya bilang mga mananampalataya: sa pamamagitan ng mga tanda mula sa Diyos, pakikisalamuha sa iba, pagpili ng mabuti, at pagtanaw sa magiging bunga nito sa hinaharap. Marami sa atin ang umaasa sa mga tanda mula sa Diyos kapag kailangang magdesisyon. Ang mga tandang ito ay nagiging daan upang makuha natin ang kapanatagan ng loob. Halimbawa, may mga taong naghihintay ng partikular na palatandaan bago magbigay ng sagot sa isang manliligaw o sa isang mahalagang desisyon. Bagamat karaniwan ang ganitong kaugalian, mahalagang tandaan na ang mga tanda ay dapat sumasalamin din sa ating panloob na paniniwala at pananampalataya. Ang ating mga desisyon ay naaapektuhan din ng ating pakikisalamuha sa iba. Sa pamamagitan ng pakikipag-usap, karanasan, at maging sa mga pagkakamali, natututo tayo at nagiging mas maingat sa susunod na pagkakataon. Ang paggawa ng maling desisyon ay hindi katapusan ng lahat—bahagi ito ng buhay. Ang mahalaga ay ang ating mga natutunan mula rito at kung paano natin ito gagamitin upang mas maging matalino sa hinaharap. Bilang mga mananampalataya, ang pakikisalamuha sa ating komunidad o paghahanap ng payo mula sa mga mentor ay nagbibigay ng mas malalim na kaalaman at lakas sa ating pananampalataya. Ako mismo ay nagpapasya batay sa kung ano ang makabubuti hindi lamang sa kasalukuyan kundi para rin sa hinaharap. Hindi lamang ako pumipili ng mabuti o mas mabuti, kundi ng kung ano ang pinakamainam para sa akin. Isang halimbawa sa aking buhay ay nang magduda ako kung kukuha ba ako ng SSC exam dahil narinig kong mahirap ito. Nalinlangan ako, ngunit alam kong kung papasa ako, ito ay magbubukas ng maraming oportunidad para sa akin. Sa paggawa ng desisyong iyon, pinili kong unahin ang pinakamainam para sa aking kinabukasan, kahit pa nangangahulugan ito ng pagharap sa mahirap na hamon.

    Bilang pagtatapos, nais kong iwan ang katanungang ito sa inyo: Ang ating mga desisyon ang naglalarawan sa atin, ngunit dapat din itong magpakita ng ating pananampalataya. Hindi tayo nag-iisa sa ating mga desisyon; kasama natin ang Diyos, ang ating pamilya, ang ating mga kaibigan, at ang ating komunidad upang magbigay ng gabay. Ang tamang pagpapasya ay hindi lamang tungkol sa pagpili—itinataguyod nito ang karunungan, pagmamahal, at pananampalataya. Kaya sa susunod na haharap kayo sa isang mahirap na desisyon, itanong ninyo ito sa inyong sarili: Ito ba ay nakaayon sa aking pananampalataya? Ito ba ang landas na nais ng Diyos para sa akin? Sa tulong ng Diyos bilang ating pundasyon, magagawa nating harapin ang anumang desisyon nang may kumpiyansa at layunin.

Wednesday, November 20, 2024

GABAY NA HINDI KO KAYANG BITAWAN

 

        Naisip mo na ba kung sino ka kung wala kang moralidad? Makikilala mo pa kaya ang sarili mo, o pakiramdam mo'y mawawala ka nang walang gabay mula sa iyong konsensya? Para sa akin, ang ideya ng mabuhay nang walang moralidad ay parang imposible. Ang ating moralidad ang nagiging gabay sa kung paano natin tinatrato ang ibang tao at hinaharap ang buhay. Hindi lang ito mga patakaran na sinusunod—ito ang salamin ng ating pagkatao. Sa pagninilay ko rito, napagtanto ko kung gaano kahalaga ang aking mga kilos at kung paano nito ipinapakita kung sino talaga ako.

    Bilang tao, likas na konektado tayo sa ating mga kilos. Mabuti man o masama ang ginagawa natin, bumabalik ito sa kung anong meron tayo sa loob—ang ating mga prinsipyo, kalooban, at kaalaman sa tama at mali. Para sa akin, ang aking mga kilos ang naglalarawan kung sino ako. Kung paano ko tinatrato ang ibang tao at ang mga desisyong ginagawa ko ay repleksyon ng aking personalidad. Palagi akong nag-iisip bago kumilos. Tuwing may kailangang gawin o desisyong harapin, lagi kong tinatanong ang sarili ko: "Ano ang mangyayari kung gawin ko ito? Ano ang magiging resulta? Masasaktan ba ako o ang iba?" Hindi ibig sabihin nito na iniiwasan ko ang mahihirap na desisyon o palaging pinipili ang madali. Kahit minsan ay hindi pabor sa akin ang resulta, alam kong kumilos ako ayon sa aking paniniwala. Ito ang nagpapalakas sa akin—ang kaalamang ang bawat kilos ko ay tapat sa kung sino ako. Ang aking konsensya at moralidad ang nagsisilbing gabay ko upang magpatuloy at manatiling totoo sa aking sarili.

        Hindi ko maisip ang sarili ko na nabubuhay nang walang moralidad. Napakalaking bahagi nito ng aking pagkatao. Ang moralidad ang tumutulong sa akin na maunawaan ang aking mga kilos, ang ibang tao, at ang layunin ng aking buhay. Kahit minsan mahirap ang mga desisyon, ang mga ito ay sumasalamin sa aking paniniwala at sa kung sino ang nais kong maging. Kung wala akong moralidad, mawawala ang koneksyon ko sa sarili ko. At ito ang hindi ko kayang bitawan—dahil ang kilalanin at panindigan ang sarili ko ang pinakamahalaga para sa akin.



Thursday, November 14, 2024

Tree Planting for Healthy Green Victoria

 



 PROJECT TITLE

“Tree Planting for Healthy Green Victoria”

 

2.  PROJECT TYPE

This project involved the institution like Apostolic Vicariate of Calapan Parochial School including Department of Education (DepEd) and Department of Environment and Natural Resources (DENR) with the help of LGU and other concerned government agencies

 

3.  PROPONENTS

The people that will be involve in “Tree Planting for Healthy Green Victoria” are the students and teacher of Good Shepherd Academy from Elementary Department students to Senior High School Departments students.

 

4. AREA OF IMPLEMENTATION

The place that the project “Tree Planting for Healthy Green Victoria” will be apprehended in the whole Municipality of Victoria (all the 32 barangays and sitio). The plant that will be planted will be only on the mass land of Victoria

 

5.  PROJECT DURATION

Since CoVid 19 going on also this year, we proposed to organize this project “Tree Planting for Healthy Green Victoria” after the government allow the face to face school learning program and the quarantine will drop. We need to follow the health protocols that implemented by the government for our own sake.

 

6. TARGET BENEFICIARIES

Since this project “Tree Planting for Healthy Green Victoria” will be held at Municipality of Victoria, the beneficiaries of this event will be the people of Municipality of Victoria and our environment

 

7. EXPECTED OUTPUT/S

Since Good Shepherd Academy has a big population, one plant per person will be the best option. The population of the students and teachers of Good Shepherd Academy from Elementary Department students to Senior High School Departments students are averaging for about 1700 combining the students and the teachers. The target trees to be planted are about 1700 to be in total.

8. RATIONALE/BACKGROUND

Global warming has become the big threat to all mankind. It is now the primary concern of our civilized word. We need to admit that we are one of the biggest contributors in the rapid increase of temperature of our environment. And we must be aware to the cause and effect of global warming in our life.

Trees and plant help in reducing heat in our surrounding. It removes harmful chemical from the soil and reduced the greenhouse gasses, as it absorbed carbon dioxide and give off oxygen.

These trees hold tons of water during rainy days to avoid floods and soil erosion in our cities or municipalities.

Trees are the natural habitat of animals, bird, and other species. It is also the source of food, wood, and paper products. They were renewable and biodegradable and also recyclable. These trees are the big help in minimizing the noise, air, and water pollution. The trees around us are extremely important and have always been necessary for improving the human condition, both during its life and harvest.

Deforestation is a major reason behind the climate change crisis that we are facing today. No only has it led to the occurrence of numerous natural calamities, but it can also resulted in the severe depletion and extinction of many species of animals, plants, etc..

It is not a stretch to believe that without trees, we the humans would not exist in this beautiful world. We must plant trees instead of cutting it because trees are essential in our life. They are our breath, our life and life of the future generation. Make the earth greener and cleaner planet. Every tree we plant is breath of life. Let us start digging and bury the seed of the creation of every forest start with a single seed

 

9. OBJECTIVES

To increase the knowledge of the people of how important planting trees in our environment. Also, to advocate people of why we did this project for our environment and too to our health. Lastly is to improve conservation, land degradation, and to control climate change.

 

    SUSTAINABILITY

This will benefit our environment and also in education so that the students and teacher will be educated of how and why we did this project. It can increase our economic and tourism in our Municipality. I want to add that every two year, we will do it again and implement again so that we the students and the teacher will help the environment of Municipality of Victoria. It also one of the best options is that we need to widen the mass land that we are planting like implementing it also to our neighbor municipalities and cities until it come to the whole province

 

    POTENTIAL EFFECT TO THE SCHOOL

Since the school will be implementing this to our Municipality, it will help the awareness of the students and teacher. Also, to increase our knowledge why and how we did this to our Municipality.

 

 

     POTENTIAL BENEFIT TO THE COMMUNITY

The people of Municipality of Victoria are we called community. It will help the community by inhaling freely without hesitating to t pollution. It will help our environment and to the people of community.

 

     RISK MANAGEMENT PLAN

The CoVid 19 are ongoing now and the cases per day are rising. This is the main problem of implementing this project because of the protocol implement by the government. Also, the financial problem for buying the seedling of every students and teacher.

 

     KEY ACTIVITY AREAS

Committee 1

Committee 2

Committee 3

Committee 4

Rev. Fr. Luisito Catapang, Director

Mrs. Lolinie Ibon,

Principal

Mr. Kim Christian Bagos

SAC

Representative of the students,

One who propose

As a head of the school, he will be the leader of implementing this project

The principal will be also be one of the leaders.

As a representative of the student, he will be the voice and the ears of the students

He/she will be the leader of the students and he will be the voice of them for the opinion




BUDGETARY REQUIREMENTS

Particulars

Unit of Measurement

Unit Cost

Quantity

Total Cost

Mahogany Plant

20 inches height

Php.100.00

1700

Php. 170,000.00

   

TIMELINE OF ACTIVITIES

Strategies/Action steps

Person who responsible

Status

Target Date

Cost

Keeping order on a certain place

School head with the help of government

Cancel due to CoVid 19

After CoVid 19 cases gone

None

Inspecting the area were the event occur

Student Affairs Coordinator

Cancel due to CoVid 19

After CoVid 19 cases gone

None

Wednesday, November 13, 2024

Paghuhusga ng Wasto

 


        Ang moral na paghuhusga ay may mahalagang papel sa ating pakikisalamuha sa iba at humuhubog sa ating pananaw sa mundo. Tinutulungan tayo nitong paghiwalayin ang tama sa mali at gumabay sa ating mga desisyon at aksyon. Ang pagpapabuti ng moral na paghuhusga ay nangangailangan ng ilang kasanayan, ngunit para sa akin, may tatlong pangunahing prinsipyo na makakatulong sa pagpapabuti ng ating paghuhusga sa iba: pagiging mapanuri, paghahanap ng mga katotohanan, at pagkakaroon ng karanasan.

        Ang unang prinsipyo ay ang pagiging mapanuri. Mahalaga ang pagiging maingat sa mga kilos at paniniwala sa ating paligid, lalo na sa isang lipunan na puno ng iba't ibang pananaw. Sa pagiging mapanuri, mas mauunawaan natin kung ang mga aksyon o paniniwala ay nakikinabang o nakakasama. Kasama na rito ang pagiging maingat sa ating mga sinasabi, dahil ang ating mga salita ay may epekto sa kung paano tayo tinitingnan ng iba. Sa pagiging mapanuri at maingat sa ating pananalita at aksyon, maiiwasan natin ang mga hindi pagkakaintindihan at mapapalaganap ang magandang reputasyon.

        Ang pangalawang prinsipyo ay ang paghahanap ng mga katotohanan. Bilang mga mag-aaral ng agham panlipunan, mahalaga ang pagkolekta ng mga ebidensya bago magbigay ng paghuhusga. Sa panahon ngayon, madalas tayong magbigay ng opinyon nang walang sapat na kaalaman, ngunit mahalaga na ang ating mga desisyon ay nakabase sa mga konkretong katotohanan. Kailangan nating tiyakin na ang mga impormasyon na ating ginagamit ay totoo at tumpak. Sa ganitong paraan, makakagawa tayo ng tamang desisyon at maiiwasan ang mga maling paghuhusga.

       Ang pangatlong prinsipyo ay ang pagkakaroon ng karanasan. Bagamat may mga pagkakataong bago sa atin ang isang sitwasyon, makakatulong ang mga karanasan na magabayan tayo sa tamang aksyon. Ang karanasan ay nagtuturo sa atin kung paano umaksyon sa mga hamon at moral na dilemma. Pinapayagan tayo ng karanasan na matuto mula sa ating mga pagkakamali, magbago, at makagawa ng mas tamang desisyon sa hinaharap.

     Sa pamamagitan ng pagsasanay ng tatlong prinsipyong ito—pagiging mapanuri, paghahanap ng mga katotohanan, at pagkakaroon ng karanasan—maaari nating mapabuti ang ating moral na paghuhusga at maging mas mabuting tao. Ang pagsasabuhay ng mga prinsipyong ito ay hindi lamang makakatulong sa atin na gumawa ng tamang desisyon, kundi magbibigay daan din upang mas madali nating mapagtagumpayan ang mga pagsubok sa buhay. Sa huli, ang tamang paghuhusga ay nanggagaling sa mga natutunan nating karanasan, at ang karanasan ay kadalasang bunga ng ating mga nakaraang desisyon.

Tuesday, November 12, 2024

Teknolohiya sa Pulitika: Bagong Landas ng Pangangampanya

 


        Patuloy na lumalawak ang papel ng teknolohiya sa pulitika, kung saan ang mga social media at digital platforms ay nagbibigay sa mga politiko ng mga bagong paraan upang maabot ang mga botante. Nagbago nito ang paraan ng pangangampanya, nag-aalok ng mas mababang gastos at mas malawak na abot.

        Ginawang mas mura at mas epektibo ng teknolohiya ang pangangampanya. Maaaring mag-post ng mga ad at video online ang mga politiko, na naaabot ang milyun-milyong tao nang hindi kinakailangan ng mataas na gastos tulad ng tradisyunal na kampanya. Ang podcasting, halimbawa, ay isang mabisang kasangkapan para sa direktang komunikasyon, ngunit may mga panganib tulad ng pekeng balita at maling impormasyon. Ang mga platform ng social media ay umaakit sa mas batang henerasyon na aktibo online, habang ang mga nakatatandang botante ay umaasa pa rin sa mga tradisyunal na pamamaraan. Sa kabuuan, pinapayagan ng teknolohiya ang "libre na advertising" dahil mabilis na kumakalat ang nilalaman na may kaunting gastos, na nagpapataas ng visibility ng isang politiko.

        Habang nag-aalok ang teknolohiya ng malalaking benepisyo sa pangangampanya, may mga hamon din itong kaakibat, tulad ng pagkalat ng maling impormasyon. Mahalaga na gamitin ang mga kasangkapang ito nang responsable upang matiyak ang tumpak at epektibong komunikasyon sa publiko.

"COVID-19: Hamon sa Kalusugan, Panawagan sa Pag-iingat"

 


        Mula nang pumutok ang pandemya ng COVID-19, nagbago ang takbo ng ating pang-araw-araw na pamumuhay. Ang virus na ito ay mabilis kumalat, hindi lamang sa Pilipinas kundi pati na rin sa buong mundo, at nagdulot ng iba't ibang epekto sa kalusugan, pangkaisipan, at kabuhayan ng mga tao. Maraming mga aspeto ng ating kalusugan at seguridad ang naapektuhan, at patuloy ang mga pagsisikap ng bawat isa upang labanan ang sakit na ito. Ngayong mas nauunawaan na natin ang COVID-19, mahalagang talakayin kung paano nito naaapektuhan ang ating mga katawan at kung paano tayo makakatulong upang mapigilan ang pagkalat nito.

    Ang COVID-19 ay isang sakit na tila mas madaling kumalat kaysa sa karaniwang trangkaso. Bukod sa pagiging madaling makahawa, nagdudulot ito ng mas malubhang karamdaman sa ilang tao, lalo na sa mga may matitinding kondisyon sa kalusugan at nakatatanda. Karamihan sa mga nahawaan ay makararanas ng banayad hanggang katamtamang sintomas at makakarekober nang hindi na kinakailangan ng ospital, ngunit may mga kaso ring nauuwi sa malubhang komplikasyon. Ang mga sintomas ng COVID-19 at trangkaso ay maaaring magkapareho, kaya mahalaga ang pagsusuri upang malaman ang tunay na sanhi at agad na magamot ang mga apektado.

        Bagama’t una itong inaatake ang mga baga, natuklasan na maaaring maapektuhan din ng COVID-19 ang iba pang bahagi ng katawan tulad ng puso, atay, bato, utak, at bituka. Ayon sa mga pag-aaral, ang COVID-19 ay maaari ring magdulot ng pinsala sa mga daluyan ng dugo (vascular system), na nagiging sanhi ng mga seryosong komplikasyon tulad ng atake sa puso at stroke. Dahil dito, mahalagang pangalagaan ang kalusugan at sundin ang mga itinakdang protokol, kabilang ang pagsusuot ng face mask, social distancing, at wastong paghuhugas ng kamay. Ang simpleng pagsunod sa mga hakbang na ito ay malaki ang maitutulong upang mapigilan ang pagkalat ng virus.

        Sa kasalukuyan, marami ang takot na lumabas at makihalubilo dahil sa posibilidad na mahawa ng COVID-19. Ngunit, may mga tao ring hindi sumusunod sa mga health protocol kahit na sila ay natatakot magkasakit. Mahalagang tandaan na ang pagsusuot ng mask, pag-practice ng physical distancing, at palagiang sanitasyon ay mga epektibong hakbang upang maprotektahan ang sarili at ang iba mula sa virus. Kahit na nasa loob ng bahay, mahalaga pa rin ang paghuhugas ng kamay, lalo na kung mayroong miyembro ng pamilya na lumalabas at maaaring na-expose sa virus.

        Sa panahong ito, bawat isa sa atin ay may tungkuling gampanan upang labanan ang pandemya. Sa pagsunod sa mga health protocols at sa pag-iingat, hindi lamang natin pinangangalagaan ang ating kalusugan kundi nakatutulong din tayo upang mabawasan ang pagkalat ng COVID-19. Bilang isang responsableng mamamayan, sisiguraduhin kong sumusunod ako sa mga alituntuning pangkalusugan at hihikayatin ko ang iba na gawin din ang pareho. Sama-sama nating labanan ang pandemya upang makamit natin ang kaligtasan at katiwasayan para sa lahat.

DREAM COME TRUE

 

        Nawala ang tulog ko ng may narinig ako na malakas na hiyaw sa labas ng bahay. Agad akong nabalikwas sa aking pagkakahiga at tiningnan ito

     Nakita ko ang isang babae na tumatakbo at sa likod niya ay lalaki na may hawak na kutsilyo.

     Nataranta ako at agad na lumabas ng bahay para tulungan ang babae.

     “Gagamboy”, ang malakas kong sigaw

     “Tumigil ka lalaki at kung hindi ka titigil ay makakatikim ka sakin”, ang aking banta sa kaniya

     At nang tuloy parin ang kaniyang paghabol sa babae ay agad ko siyang pinatumba gamit ang aking kamao at tinali gamit ang  aking sapot.

     “Miss okay ka lang ba?”, ang pagaalala kong tanong

     “Okay lang, Salamat gagamboy!” ang kaniyang tuwang ekspresyon

     “Gising na, nananaginip ka na naman diyan, may pasok ka pa” ang sigaw ng aking nanay

     At nang sa gabing iyon ay isa na naman na tao ang nailigtas ko sa aking panaginip


WERE HAPPY ON THIS PHOTO

 


Sinisisi ko parin ang sarili dahil sa mga nangyari. Hindi ako makatulog sa gabi dahil binabangungot parin ako ng kahapon. Tinitingnan ko parin ang litrato naming dalawa na sobrang saya pero dahil sakin ay nasira ang lahat.

 -3 years ago-

 "Hi love, nandito na ako sa tapat ng bahay niyo", ang text ko sa girlfriend kong si Sein.

 "Ah ang aga mo naman sumundo, ayaw mo ata malate sa klase natin ah", ang kaniyang reply.

 "Bilisan mo na para solo natin yung room" ang pagbibiro ko.

 Yes kami na ni Sein for almost 2years, legal kami both side at tanggap ng pamilya namin ang bawat isa. Were on the same class at nagtatake ng parehong courses at parehong school.

 "Hi Zev nandito nako" ang bungad ni Sein sakin paglabas ng kanilang bahay.

 "Osige sumakay ka na para makapasok tayo ng maaga" at sabay noon ay pinagbuksan siya ng pinto.

 "Wow ang gentleman naman ng aking boyfriend pakiss nga" ang kaniyang pangaasar sakin.

 "Tumahimik ka nga sumakay ka na lang tapos mamaya nalang sa school gawin" ang pangaasar ko sa kaniya.

 Nang makarating kami sa university ay nagpunta na kaming dalawa sa room subject namin at as ussual wala pang tao. Nakasanayan na namin ni Sein na pumasok ng maaga at pumunta agad sa room para tulungan kami sa mga homework namin. Mag aalas otso na ng dumating ang teacher namin sa Statistics and Probability.

 "Ok class may bago kayong kaklase, Miss pumasok ka na at ipakilala mo mo ang iyong sarili". At agad na pumasok ang isang babae.

 "Ako nga pala si Kirstelle Tulca and nice meeting you all" sabay ng bow at nagbigay ng matamis na ngiti saming lahat.

 "Dun ka na umupo sa likod at wala nang free na upuan dito sa unahan" ang sabi ng Prof. namin sa Prob and Stat.

 Agad naman na pumunta si Kirstelle sa tabi dahil doon lang may free na upuan.

Alam kong may girlfriend ako pero na attract ako kay Kirstelle. Maganda siya, matangkad, kung baga ay parang perfect siya sa mata ko.

Pagkatapos ng klase ay pumunta kami si Sean sa cafeteria para bumili ng makakain. Habang nakain kami sa table ni Sein ay biglang may nagsalita. "Pwede ba ako makishare puno na kasi lahat ng table eh" ang sabi ng babae.

"Oh ikaw pala Kirstelle ang sambit ng girlfriend ko na agad ko naman ikinagulat. "Pwede naman dito kana sa tabi ko para sabay narin tayong tatlo pumasok sa susunod na class natin" ang sunod na dada ni Sein

Habang nakain ay hindi ko mapigilan na tumingin kay Kirstelle dahil sa ganda niya. Pero hindi ko parin inaalis sa isipan ko na may girlfriend ako. Pagkatapos kumain ay pumunta na kami sa sunod na klase

 Nang uwian na ay agad kong kinausap si Kirstelle at hiningi ang kaniyang number at hindi naman ako nabigo at binigay niya nga ang kaniyang number.

 Pagkatapos ay pumunta na ako sa kotse para ihatid na si Sein sa kanilang bahay.

"Wait lang babe nalimutan ko yung ibang gamit ko sa locker babalikan ko lang" ang pagkataranta ko dahil naiwan ko yung books ko sa locker.

 "Okay babe kunin mo na at maghihintay nalang ako dito" ang kaniyang namang sabat.

 Habang nasa kotse ay pansin ko ang walang kibo ni Sein sakin.

 "Love ayos ka lang ba, bat ang tahimik mo?", ang tanong ko sa kaniya pero ang tangi lang niyang sagot ay pagod lang daw siya.

Pinagwalang bahala ko ang mga naging kilos ni Sein dahil nga minsan ay wala yun sa mood ay nasanay narin ako sa mga gawain nya na yun.

 Pagkauwi ko ay agad kong tinext si Kirstelle. Walang pang isang minuto ay nagreply na siya.

 "Kamusta na" ang pagtatanong ko sa kaniya.

 At agad naman sjyang nag reply na "ayos lang".

 Di ko maintindihan pero parang mahal ko narin si Kirstelle, pero iba ang pagmamahal ko kay Sein.

 Nagdaan ang mga araw ay ganoon parin si Sein. Wala lagi siya sa mood at tamlay na tamlay. Napapansin korin na lagi siyang tulala at minsan ay nahuhuli ko siyang umiiyak. Nagtuloy tuloy ang mga gawain ko na yun tuwing gabi hanggang sa umamin siya sakin na may gusto siya sakin. Hindi ko maikubli ang aking tuwa dahil nagkagusto sakin yung aking crush at lungkot dahil kay Sein.

 Isang araw ay napagdesisyunan namin ni Kirstelle na magkita sa isang restaurant para i clear kung anong meron samin. Napagdesisyunan ko narin na umamin sa kaniya at ipinangako ko na hihiwalayan ko na si Sein sa madaling panahon.

 -

 "Zen mauna ka na sa kotse at may hihiramin lang ako sa library nalibro" ang sigaw sakin ni Sein.

 Agad naman akong nag ok sign at pumunta sa parking lot para kunin ang aking kotse. Nang bubuksan ko na ay biglang may nagsalita.

 "Babe namiss na kita" na parang excited na tono. "Anong ginagawa mo dito Kirstelle baka makita tayo ni Sein.

 Pero wala na akong nagawa dahil sinunggaban na niya ako ng halik. Nagtagal ang mga pangyayari na yung ng may kalahating minuto bago siya bumitaw ng halik at umalis.

 Pagkaraan ng ilang minuto ay dumating si Sein dala ang libro na hiniram niya sa library. As ussual wala na naman siya sa mood at basta nalang pumasok sa kotse

 Habang nasa byahe ay pansin ko ang pagwawalang imik ni Sein.

 "Sein okay ka lang ba?", ang pagaalalang tanong ko sa kaniya.

 "Ah okay labg ako, konting sinat lang ito" ang tangi labg niyang sagot.

Pagkarating ko sa tapat ng bahay ni Sein ay pinagbuksan ko siya ng pinto at akma ko na sana siyang hahalikan ay umiwas siya at sinabi na wala siya sa mood.

 Pagkarating ko sa bahay ay agad kong tinawagan si Kirstelle at nagusap kung paano sasabihin kay Sein na may iba nakong mahal.

 -Kinabukasan-

 Papunta na ko sa bahay nila Sein para sunduin siya. Nang nasa tapat na ako ng bahay nila ay sumalubong sakin ang kanilang maid at sabi ay nasa ospital si Sein.

 Agad akong pumunta sa ospital na sinabi ng maid at pagkarating ko sa ospital ay umiiyak ang mga magulang ni Sein dahil sa pagaalala. Pagkarating ko ay agad kong tinanong sila Tito at Tita kung ano ang nangyari ay may nakita daw silang pills sa higaan niya kung saan siya nakahiga.

 Makaraan ang ilang minuto ay may lumapit samin na doktor. "I’m sorry Maam Sir ginawa na po namin ang lahat pero hindi po nakayanan ng anak niyo ang ininom niyang pills. Im sorry patay na po ang anak niyo"

 Lahat kami ay nabigla sa sinabi ng doktor. Hindi ko alam ang gagawin ko that time. Di na rin ako pumasok para damayan ang pamilya ni Sein.

 Kinagabihan ay nagsimula na ang burol. Umuwi muna ako sandali para maligo at kumuha ng pamalit. Pagkarating ko ay kinausap ako ng mama ni Sein. "Anak nakita ko to sa tabi ni Sein nung. Parang para sayo to" sabay abot ang papel at kinuha ko naman ito.

"Salamat Tita" ang tangi ko lang naisagot.

 Nang magmamadaling araw na ay napagpasyahan ko ng umuwi. Ng nasa bahay na ako ay binuklat ko ang papel na binigay sakin ni Sein

  

Dear Zev,

Kamusta ka na sana ayos ka lang at wag ka magpapagutom hah. Im sorry kong ginawa ko to sa sarili ko dahil ayaw ko na masaktan. May problema ako sa family ko. Ilang araw ng hindi nagpapansinan si mommy and daddy dahil sa may ibang babae si daddy. Di ko alam ang gagawin ko nun at wala akong mapagsabihan. Naalala mo nung nasa kotse tayo yun. Nung gabing yun nagaway sina mommy. Gusto na sana kitang kausapin noon para may mapagsabihan ako ng sabihin mo na may kukunin ka lang sa locker mo. Hinintay kita noon ng mapansin kong may nag text sa phone mo. Kinuha ko ang phone mo para tingnan yung message nayun at nakita ko na si Kirstelle pala ang katext mo at mukha ka namang masaya. Pinagwalang bahala ko yun dahil nga transferee siya that time pero di ko parin maiwasan ang pagsulyap mo sa kaniya tuwing klase. One-time nakita kita at si Kirstelle sa isang restaurant, di ko alam ang gagawin at mas ikonagulat ko pa ay hawak hawak mo ang kaniyang kamay. Wala akong lakas ng loob para komprontahin kayo dahil mahal na mahal kita Zeb. Naalala mo pa nung sinabi ko na may hihiramin lang ako sa library ay nakita ko kayong dalawa na naghahalikan. Hindi ko alam ang gagawin ko dahil takot ako na mawala ka at hindi ko kayang mabuhay ng wala ka. Ngayon di ko na kaya lahat ng problema ko. Sa pamilya at sayo Zeb. Ayaw ko na mabuhay para hindi ko na nararanasan ang mga ito. Ayaw ko na makita sina mommy at daddy na nagaaway at ayaw ko nang makita ang ginagawa niyo ni Kirstelle. Hindi ko alam kung ano gagawin ko. Sana maging masaya kayo ni Kirstelle

  

-After 3 years-

 Sinisisi ko parin anh sarili ko sa pagkamatay ni Sein. Kung hindi ko yun ginawa di sana buhay si Sein. Naiiyak parin ako pag nakikita ko ang litrato namin.  Even a correct decision is wrong when it was too late