Paghuhusga ng Wasto

 

        Ang moral na paghuhusga ay may mahalagang papel sa ating pakikisalamuha sa iba at humuhubog sa ating pananaw sa mundo. Tinutulungan tayo nitong paghiwalayin ang tama sa mali at gumabay sa ating mga desisyon at aksyon. Ang pagpapabuti ng moral na paghuhusga ay nangangailangan ng ilang kasanayan, ngunit para sa akin, may tatlong pangunahing prinsipyo na makakatulong sa pagpapabuti ng ating paghuhusga sa iba: pagiging mapanuri, paghahanap ng mga katotohanan, at pagkakaroon ng karanasan.

        Ang unang prinsipyo ay ang pagiging mapanuri. Mahalaga ang pagiging maingat sa mga kilos at paniniwala sa ating paligid, lalo na sa isang lipunan na puno ng iba't ibang pananaw. Sa pagiging mapanuri, mas mauunawaan natin kung ang mga aksyon o paniniwala ay nakikinabang o nakakasama. Kasama na rito ang pagiging maingat sa ating mga sinasabi, dahil ang ating mga salita ay may epekto sa kung paano tayo tinitingnan ng iba. Sa pagiging mapanuri at maingat sa ating pananalita at aksyon, maiiwasan natin ang mga hindi pagkakaintindihan at mapapalaganap ang magandang reputasyon.

        Ang pangalawang prinsipyo ay ang paghahanap ng mga katotohanan. Bilang mga mag-aaral ng agham panlipunan, mahalaga ang pagkolekta ng mga ebidensya bago magbigay ng paghuhusga. Sa panahon ngayon, madalas tayong magbigay ng opinyon nang walang sapat na kaalaman, ngunit mahalaga na ang ating mga desisyon ay nakabase sa mga konkretong katotohanan. Kailangan nating tiyakin na ang mga impormasyon na ating ginagamit ay totoo at tumpak. Sa ganitong paraan, makakagawa tayo ng tamang desisyon at maiiwasan ang mga maling paghuhusga.

       Ang pangatlong prinsipyo ay ang pagkakaroon ng karanasan. Bagamat may mga pagkakataong bago sa atin ang isang sitwasyon, makakatulong ang mga karanasan na magabayan tayo sa tamang aksyon. Ang karanasan ay nagtuturo sa atin kung paano umaksyon sa mga hamon at moral na dilemma. Pinapayagan tayo ng karanasan na matuto mula sa ating mga pagkakamali, magbago, at makagawa ng mas tamang desisyon sa hinaharap.

     Sa pamamagitan ng pagsasanay ng tatlong prinsipyong ito—pagiging mapanuri, paghahanap ng mga katotohanan, at pagkakaroon ng karanasan—maaari nating mapabuti ang ating moral na paghuhusga at maging mas mabuting tao. Ang pagsasabuhay ng mga prinsipyong ito ay hindi lamang makakatulong sa atin na gumawa ng tamang desisyon, kundi magbibigay daan din upang mas madali nating mapagtagumpayan ang mga pagsubok sa buhay. Sa huli, ang tamang paghuhusga ay nanggagaling sa mga natutunan nating karanasan, at ang karanasan ay kadalasang bunga ng ating mga nakaraang desisyon.